Әдил судлаўды әмелге асырыўдағы реформалар



 2020-жылдың 30-июнь күни Өзбекстан Республикасы Президенти Ш.Мирзиёев басшылығында əдил судлаўды тәмийинлеў ҳәм коррупцияға қарсы гүресиў бағдарындағы ўазыйпаларды додалаўға арналған видеоселектор мәжилиси болып өтти.

 Президентимиз мәжилисте соңғы жылларда суд системасында алып барылып атырған реформалар, өзгерислер, соның менен бирге, әдил судлаўды әмелге асырыўға тосқынлық етип атырған бир қатар факторларғада тоқталып өтти. Өз баянатында Президентимиз «Суд имаратына келген ҳәр бир инсан Өзбекстанда әдалат барлығына исенген ҳалда шығып кетиўи керек. Бул Президент талабы!» - деп қатаң талап билдирди. Сондай-ақ, Президентимиз өз баянатында судьялар ғәрезсизлигин тәмийинлеў барысында да бир қатар мәселелерге итибар қаратты.

 Жоқары тәжирийбелер ҳәм ҳалықаралық стандартлар тийкарында, суд системасын "бир суд - бир инстанция" принципи тийкарында қайта көрип шығылыўы кереклиги ҳаққында тапсырмалар берилди. Бунда район (қала) ҳәм ўәлаят судлары ҳәмде Жоқарғы суд ўəкилликлери анық шегараланады. Енди район (қала) судларында ислер тек ғана биринши инстанцияда, ўәлəятларда - апелляция, Жоқарғы судта болса кассация инстанцияда көриледи. Бул өз гезегинде, ислердиң узақ мүддетте көрилиўиниң алдын алып, Жоқарғы судлар тәрепинен ҳәр қандай исти бақлаў тәртибинде көрип, төменги судларға тәсир өткериўдей унамсыз әмелиятқа шек қояды, исбилермен ҳәм инвесторлардың судпа-суд жүриўдей әўерегершилигиниң алды алынады. Яғный, судьяларға әдалатлы қарар қабыл етиўде басым өткериўге жол қоймаў мақсетинде, Жоқарға суд баслығы ҳәм Бас прокурордың бақлаў тәртибинде протест келтириў ҳуққы алып тасланыўы нәзерде тутылған.

 Ҳүрметли Президентимиз «Суд жумысларына араласыўға ҳеш кимниң ҳақысы жок»! Судлардың пуқара ҳәм исбилерменлер пайдасына шығарған қарарлары ушын бирде-бир лаўазымлы шахс судларға қарата басым өткериўге ҳәрекет қылса, бул реформаларымызға қыянет екенлигин айтып өтти. Енди судьяларды ўәлəят, район (қала)дағы суд жумыслары менен байланыслы болмаған түрли жыйналысларға бириктириўге жол қойылмайды. Бул судлардың басқа ислерге итибарларын аўдармастан тек ғана әдил судлаўды ғана әмелге асырыўы менен бәнт болыўының айқын көриниси екенин билдиреди.

 Мәмлекетимизде суд хәм басқа ҳуқық қорғаў тараўларында алып барылып атырған бәрше реформалар-инсан ҳуқықларының қорғалыўының ҳақыйқатында да жоқары дәрежеде екенлигин, қала берсе, демократиялық ҳуқықый мәмлекет қурып атырғанымыздың бирден-бир дәлийли болып табылады.

А.Аяпов,

Қоңырат районлар аралық

экономикалық суды баслығы.