ИСБИЛЕРМЕНЛЕРДИҢ МҮРӘЖАТЛЕРИ МӘМЛЕКЕТ ИТИБАРЫНДА



Мәмлекетимизде исбилерменликти раўажландырыў ҳәм оныӊ ҳуқықый жақтан қорғалыўын тәмийинлеў – әмелге асырылып атырған экономикалық реформаларыдыӊ еӊ тийкарғы бағдары болып, әсиресе, исбилерменликти қоллап-қуўатлаў – мәмлекетимиз ҳәм экономикамыз  раўажланыўыныӊ гиреўи есапланады.

Сол себепли бүгинги күнде Президентимиздиӊ толық басшылығында мәмлекетимизде экономикалық-социаллық ҳәм ҳуқықый тараўларды реформалаў, еркин исбилерменлик искерлигин әмелге асырыў тараўындағы реформалар басқышпа-басқыш әмелге асырылып келмекте.

Атап айтқанда, салық системасы түптен рефома қылынды, рухсат бериўши ҳүжжетлерди алыў тәртиби сезилерли дәрежеде әпиўайыластырылды, исбилерменлик субъектлериниӊ финанс-хожалық искерлиги менен байланыслы болмаған режели тексериўлер бийкар етилди.

Бул реформалар нәтийжесинде мәмлекетимизде 2019-жылдыӊ
1-шереги жуўмақлары бойынша жойбарларды әмелге асырыўға 16,4 трлн сўм көлемде кредитлер ажыратылып, экономикада инвестицияларды өзлестириў көлемлери 1,3 есеге, жаӊадан дүзилген исбилерменлик субъектлери саны  2,3 есеге өскенлигин айтып өтиў орынлы.

Соныӊ менен бирге, ҳәзирги ўақытта халықты исбилерменлик искерлигине кеӊрек тартыў ҳәм белсендилигин арттырыўға тосқынлық қылыўшы, биринши нәўбетте мәмлекет органларыныӊ исбилерменлер менен бирге ислесиўдиӊ әмелий ҳәм әшкәра системасы жоқ екенлиги менен байланыслы болған бир қатар факторлар сақланып киятырғанлығы, ҳәм бул жағдайларды сапластырыў ис-иләжлары Президентимиздиң 2019-жыл
14-май күни қабыл етилген «Исбилерменлик искерлигин қоллап-қуўатлаў ҳәм қорғаў системасын түптен жетилистириў ис-иләжлары ҳаққында»ғы ПП-5718-санлы Пәрманында көрсетип өтилген.

Усы жерде, Бул Пәрманның тийкарғы мазмунына, исбилерменлер ушын абзаллықларына, мәмлекетлик органлар ушын белгиленген ўазыйпаларына тоқтап өтетуғын болсақ, Пәрман менен Бас министрдиң Исбилерменлер мүрәжатлерин көрип шығыў қабыллаў- ханалары шөлкемлестирилди.

Қабыллаўханалар искерлигиниң тийкарғы бағдарлары исбилерменлерди ҳәмде сырт ел инвесторларын мүрәжатлерин көрип шығыў, көшпели қабыллаўларды өткериў, қабыллаўханаларда исбилерменлерди ҳәм сырт ел инвесторларын қабыл етиў, бундай қабыллаўларды  ҳәр күни әмелге асырыў.

Бас министр тәрепинен мүрәжатлерди ўәкилликли органлар тәрепинен шешилмеген машқалалар бойынша исбилерменлерди, сол қатарда, сырт ел инвесторларын турақлы рәўиште жеке тәртипте қабыл етиў.

Қабыллаўханаларда лаўазымлы шахслардың ҳәрекети (ҳәрекетсизлиги) бойынша берилген мүрәжатлерди көрип шығыў.

Қабыллаўханалар секторлар ҳәм аймақлық шөлкемлер басшыларының исбилерменлер ҳуқықлары ҳәм нызамлы мәплерин тәмийинлеў бойынша искерлиги ҳаққындағы мағлыўматларды ҳәр шеректе тийисли халық депутатлары Кеңеси мәжилислеринде додалаў ушын киритиў сыяқлы мәселелер Пәрманнан орын алған.

Сондай-ақ, Пәрманда есабат системасы әмелиятқа енгизилиўи нәзерде тутылған. Оған көре:

-қабыллаўханалар искерлиги нәтийжелери ҳәр шеректе Бас министр басшылығында айрықша жыйналысларда, сол қатарда, видеоконференция-байланыс арқалы көрип шығылады.

-Ҳүкимет қурамындағы қабыллаўханалар бойынша секретариат Бас министрге қабыллаўханаларға келип түскен мүрәжатлердиң көрилиўи процесси ҳаққында ҳәр ҳәптеде мәлимлеме киритеди.

-Пәрманға муўапық «business.gov.uz» бирден бир интерактив порталы иске түсириледи, ал, бул порталда исбилерменлер аймақлар, мәмлекетлик ҳәм хожалық басқарыў органлары ҳәм де басқа параметрлер кесиминде машқала келип шыққан анық бизнес-процессти сәўлелендириўши мүрәжатларды қылыў имканиятына ийе болады. Буннан тысқары, портал арқалы арза бериўши өзиниң жеке кабинети арқалы мүрәжаттың көрип шығылыў процессин реал ўақыт режиминде гүзетип барыўы мүмкин.

Сондай-ақ, Пәрман төмендеги нәтийжелерге қаратылғанлығы менен де оғада әҳмийетли есапланады:

-исбилерменлик искерлигине кеңрек тартыўға тосқынлық етиўши ҳалатларды анықлаў, биринши нәўбетте мәмлекетлик органлардың исбилерменлер менен бирге ислесиўдиң әмелий ҳәм әшкәра системасын енгизиў;

-исбилерменлерди қабыл етиў ҳәм мүрәжатлерин көрип шығыў жолы менен әмелиятын жүзеге келип атырған мәселелерди толық қамтып алыў ҳәм жеделлик пенен шешиў. Исбилерменлердиң машқалалары ҳәм мүрәжатлерин шешиўге жүзеки мүнәсибетте болыўға шек қойыў;

-бар болған системалы машқалаларды анализлеў бойынша ислерин нәтийжели әмелге асырып, халықтың исбилерменлик белсендилигин асырыў ҳәм исбилерменлик орталығын жақсылаў мәселелерин сыпатлы шешиў;

-исбилерменликти раўажландырыўға ҳәм қолайлы инвестиция орталығын қәлиплестириўге тосқынлық етиўши әҳмийетли машқалаларды анықлаў ҳәм шешиў бойынша министрликлер, мәкемелер, жергиликли атқарыўшы ҳәкимият органлары искерлигин муўўапықластырыўдың тәсиршең механизмин иске түсириў;

-мәмлекет ҳәм хожалық басқарыўы органлары басшылары тәрепинен исбилерменлер менен тиккелей бирге ислесиўге сондай-ақ, олардың нызамлы талапларын анықлаў;

-исбилерменлердиң мүрәжатлери менен ислеўде; әсиресе.орынларда бюрократик тосықларды сапластырып, "Ҳәр бир шаңарақ- Исбилермен" бағдарламасы ҳәм Исбилерменлердиң киши ҳәм орта бизнести раўажландырыўға қаратылған басламаларды өз ўақытында әмелге асырыў, усы процессте жаслар ҳәм ҳаял-қызларды тартыў, турақлы жаңа жумыс орынларын жаратыў, халықтың түрли қатламларын абаданлығын асырыўға барлық дәрежедеги ҳәкимликлер ҳәм олардың басшыларын тартыў хәмде белгиленген талаплар ҳәм ўазыпаларды өз ўақытында әмелге асырыў бойынша ислеп шығылатуғын ис-илажлар комплекси - "Жол-картасы" арқалы жоқарыдағы нәтийжелерге ерисиў нәзерде тутылған.

Буннан тысқары, Пәрман менен әдиллик министрлигине— мәмлекетлик хызмети агентлиги бөлимлериниң исбилерменлер мүрәжатлерин көрип шығыў қабыллаўханалары менен нәтийжели өз-ара бирге ислесиўи, нызам ҳүжжетлериндеги бослықлар ҳәм кемшиликлерди шешиў бойынша норматив-ҳуқықый ҳүжжетлер жойбарларының өз ўақтында ҳәм сыпатлы ислеп шығылыўы, исбилерменлик искерлиги еркинлиги кепилликлери тәмийинлениўи бойынша иләжлар көриўи бойынша ўазыйпа жүклетилген.

Жуўмақлап айтқанда бул Пәрман әлбетте исбилерменлик тараўындағы саламат бәсекини ҳәм орталықты жүзеге келтириўге, кәрханалар тәрепинен ислеп шығарылатуғын өнимлер экспортының раўажланыўына шараят жаратып, мәмлекетимиздиң гүллеп раўажланыўына хызмет етеди деп ойлайман.

 

Канлыкөл районы

әдиллик бөлими баслығы                                   Т.Асанов